Matrixfuncties en formules in Excel 2003

Veel cursisten hebben moeite met matrixfuncties en –formules. Vaak worden kleine handelingen die van essentieel belang zijn vergeten waardoor de matrixfunctie / -formule niet werkt of onjuist wordt uitgevoerd. Hieronder wordt in detail beschreven wat matrixfuncties en –formules zijn en hoe je ze kunt inzetten.

In Microsoft Excel is het mogelijk met matrices te werken.

Tijdens de cursus Excel+ wordt gewerkt met:

  1. Matrixfuncties
  2. Matrixformules

Gewone functies en formules

Gewone functie

Met een gewone functie/formule doe je meestal één berekening. Het resultaat van die berekening staat in één cel. Zie hieronder.

Met gemiddelde() berekenen we de gemiddelde omzet van Bart voor de eerste drie maanden van het jaar.

Wanneer je klaar bent met het invoeren van de functie die je nodig hebt voor je berekening (in bovenstaand voorbeeld de functie gemiddelde(), kun je deze laten uitvoeren door op ‘enter’ te drukken.

Gewone formule

Je kunt eenvoudige berekeningen ook met behulp van formules doen. Het resultaat van zo’n berekening staat dan wederom in één cel. Zie hieronder.

Hier berekenen we de bonus die Bart ontvangt voor zijn prestaties. Elke omzet wordt vermenigvuldigd met de bijbehorende provisie en opgeteld.

Wanneer je klaar bent met het invoeren van een formule die je nodig hebt voor een berekening, kun je deze laten uitvoeren door op ‘enter’ te drukken. Veel mensen zijn niet op de hoogte van het feit dat je ook op deze ‘ouderwetse’ manier berekeningen kunt maken in Excel.

Matrixfuncties en formules

Matrixfunctie met een enkel resultaat

Soms is het handig om in plaats van gewone functies/formules te werken met een matrixformule. Dit type matrixformule kan een werkbladmodel vereenvoudigen. In een formule willen nog weleens foutjes sluipen. Met een matrixfunctie is de kans hierop kleiner. Zie hieronder.

Nu berekenen we met behulp van een matrixfunctie de te ontvangen bonus voor Bart. De twee reeksen cellen moeten elk van exact dezelfde lengte zijn!

Wanneer je klaar bent met het invoeren van matrixfunctie zoals hiernaast, moet je deze laten uitvoeren door op ctrl+shift+enter te drukken. Anders zal de functie niet als matrixfunctie worden herkend en zal er een foutmelding verschijnen (#WAARDE!).

We hebben zojuist op een matrixmanier uitgerekend wat de te ontvangen bonus voor Bart is. Belangrijk bij het werken met matrices in een formule is dat de verschillende bereiken die je gebruikt (hierboven zijn dat er twee, aangegeven door de kleuren blauw en groen) elk exact hetzelfde aantal waarden bevatten. Anders loop je kans op foutmeldingen!

Matrixfunctie met meerdere resultaten

In tegenstelling tot een gewone functie, kun je met sommige matrixfuncties meerdere resultaten in één keer berekenen die in verschillende cellen komen te staan. Zie het voorbeeld hieronder.

Met de matrixfunctie interval() is het mogelijk om getallen te ‘turven’. De blauwe getallen zijn de getallen die zijn getrokken. De groene getallen willen we turven. Hoe vaak elk getal voorkomt, komt in de cel achter het betreffende getal te staan.

Wanneer je een matrixfunctie gebruikt waarvan de resultaten in meer dan één cel moeten staan, moet je deze cellen al selecteren voordat je de matrixfunctie gaat invullen. In bovenstaand geval zijn de 5 cellen rechts van de dikgedrukte getallen geselecteerd. Vervolgens begin je met het invoeren van de functie zoals je dat ook zou doen bij een gewone functie. De functie lijkt alleen in de eerste cel te komen. Echter, wanneer je de functie gaat uitvoeren met ctrl+shift+enter, wordt de functie als matrixfunctie herkend, en zullen de geselecteerde cellen worden voorzien van het betreffende resultaat!

Matrixformule met meerdere resultaten

Ook eenvoudige berekeningen kun je uitvoeren met een matrixformule. Een matrixformule verschilt van een gewone formule doordat een matrixformule meerdere resultaten ineens kan genereren. Zie het voorbeeld hieronder.

Met een formule berekenen we ineens de gemiddelde omzet voor Bart, Kees en Froukje.

Wanneer je werkt met een matrixformule, is het belangrijk dat alle reeksen die je gebruikt elk hetzelfde aantal waarden bevatten. De kolommen die hierboven zijn geselecteerd, bevatten elk 3 waarden. Er zullen ook drie waarden worden gegenereerd, dus daarom is het van belang dat we 3 lege cellen selecteren waarin de resultaten komen te staan. Om de formule vervolgens als een matrixfunctie uit te voeren druk je de toetsencombinatie ctrl+shift+enter in.

Tip: Hoe zie je of een cel onderdeel is van een matrixformule:

Hierboven zijn 2 soorten matrixfuncties/-formules behandeld. De eerste variant heeft een resultaat wat slechts in één cel staat. De tweede variant heeft meerdere resultaten, verspreid over meerdere cellen.

Staat het resultaat slechts in één cel, en bevat deze cel geen foutmelding (bijvoorbeeld #WAADE!), dan is de matrixfunctie/-formule waarschijnlijk goed uitgevoerd.

Staat de resultaten in meerdere cellen, probeer dan eens één cel leeg te maken door deze te selecteren en vervolgens op ‘delete’ te drukken. Je krijgt dan onderstaande foutmelding te zien:

Aangezien cel F4 onderdeel uitmaakt van een matrixformule, is deze cel niet zomaar te verwijderen of te wijzigen volgens Excel.

In de formulebalk zullen automatisch accolades ( { en } ) worden geplaatst om de formule nadat je hem hebt uitgevoerd met ctrl+shift+enter.

Alleen wanneer je een foutmelding te zien krijgt als je een cel probeert te verwijderen die onderdeel is van een matrixfunctie/-formule, heb je te maken met een echte matrixfunctie/-formule!

Gerelateerde artikelen:

1 Comment

  • Goedemorgen,

    Mijn naam is Margreet Ditzel en ik werk in onze winkel met een kasboek in Excel. Dit werkte altijd prima, tot gisteren.
    Ik vul per dag een bedrag in voor:

    dagrapport omzet
    rekent in volgende kolom automatisch btw bedrag uit, met de formule =(regelnr/119%)19%
    Vervolgens in de volgende kolom het nettobedrag met de formule =C-D

    Ik begrijp niet dat het niet meer werkt.

    Het vreemde is wel, dat als ik de computer afsluit en weer opstart, de bedragen wel automatisch uitgerekend en opgeteld zijn, maar dus niet op het moment dat ik er mee werk.

    Ik hoop dat u mij hierin kunt raadgeven.

    Met vriendelijke groet,
    Margreet Ditzel/ Ditzel Herenmode